ආයුබෝවන්! අද අපි කතා කරන්න යන්නේ ගොඩක් අයට තියෙන, හැබැයි කතා කරන්න ටිකක් මැලි වෙන ප්රශ්නයක් ගැන. සමහරවිට ඔයාගේ කකුල් වල එහෙමත් නැත්නම් මුහුණේ (විශේෂයෙන්ම කම්මුල් වල සහ නාසය දෙපස) සිහින් රතු පාට හෝ නිල් පාට නහර පෑදිලා තියෙනවා ඔයා දැකලා ඇති. මේවා පෙනුමට මකුළු දැලක් වගේ තියෙන නිසා මේවාට ඉංග්රීසියෙන් Spider Veins (ස්පයිඩර් වේන්ස්) එහෙමත් නැත්නම් Thread Veins (ත්රෙඩ් වේන්ස්) කියලා කියනවා.
ගොඩක් වෙලාවට කාන්තාවන්ට තමන්ගේ කකුල් ගැන විශ්වාසයක් නැති වෙන්න, කොට ගවුමක් අඳින්න බැරි වෙන්න මේක ලොකු හේතුවක් වෙනවා. ඒ වගේම මුහුණේ මේ නහර පෑදුනාම මුහුණ නිතරම රතු වෙලා (Redness) පෙනෙන්න ගන්නවා. ඉතින් අද අපි බලමු මේ Spider Veins එන්නේ ඇයි, සහ ශල්යකර්මයක් (Surgery) නැතුව නවීන ලේසර් (Laser) තාක්ෂණයෙන් මේවා සම්පූර්ණයෙන්ම අයින් කරන්නේ කොහොමද කියලා.
Spider Veins (සිහින් නහර) ඇති වෙන්න හේතු මොනවාද?
මේ නහර පෑදෙන්න ප්රධාන හේතු කීපයක්ම බලපානවා. අපි ඒ මොනවාද කියලා බලමු:
- ජානමය හේතු (Genetics): ඔයාගේ අම්මට හෝ පවුලේ අයට මේ ප්රශ්නය තියෙනවා නම්, ඔයාටත් මේක එන්න තියෙන සම්භාවිතාවය ගොඩක් වැඩියි. මේක තමයි ප්රධානම හේතුව.
- වැඩි වේලාවක් හිටගෙන සිටීම: ගුරුවරුන්, හෙදියන්, සහ වෙළඳසැල් වල සේවය කරන අය වගේ එකම ඉරියව්වෙන් ගොඩක් වෙලා හිටගෙන ඉන්න අයට මේ ප්රශ්නය බහුලව එනවා. හිටගෙන ඉන්නකොට කකුල් වල ලේ ගමනාගමනයට වැඩි පීඩනයක් යෙදෙන නිසා මේ නහර පුපුරා යනවා.
- හෝමෝන වෙනස්කම් සහ ගැබ්ගැනීම් (Pregnancy): ගැබ්ගෙන සිටින කාලයේදී ශරීරයේ ලේ පරිමාව වැඩි වෙනවා. ඒ වගේම ඊස්ට්රජන් (Estrogen) හෝමෝන වෙනස්කම් නිසාත් මේ නහර මතු වෙන්න පුළුවන්.
- වයසට යාම (Aging): වයසට යද්දී අපේ සමේ සහ නහර වල තියෙන ඇදෙනසුළු බව (Elasticity) අඩු වෙනවා. ඒ නිසා නහර වල කපාට (Valves) දුර්වල වෙලා ලේ එකතු වෙන්න ගන්නවා.
- අධික හිරු එළියට නිරාවරණය වීම (Sun Exposure): විශේෂයෙන්ම මුහුණේ තියෙන සිහින් නහර මතු වෙන්න මේක ප්රධාන හේතුවක්. හිරු එළියේ තියෙන UV කිරණ මගින් සම යට තියෙන කොලජන් බිඳ වැටිලා මේ නහර මතු කරවනවා.
මේක භයානක රෝගී තත්වයක්ද? Varicose Veins වලට වඩා මේක වෙනස්ද?
ගොඩක් අය Spider Veins සහ Varicose Veins පටලවා ගන්නවා. Varicose Veins කියන්නේ කකුලේ තියෙන ලොකු නහර ඉලිප්පිලා, ගැට ගැහිලා වගේ තියෙන තත්වයක්. ඒකෙන් කකුල් වල වේදනාව, ඉදිමීම වගේ රෝගී තත්වයන් එන්න පුළුවන්. ඒකට ශල්යකර්ම හෝ වෙනත් වෛද්ය ප්රතිකාර අවශ්ය වෙනවා.
හැබැයි Spider Veins කියන්නේ ගොඩක් වෙලාවට සෞඛ්ය ප්රශ්නයකට වඩා රූපලාවන්යමය (Cosmetic) ප්රශ්නයක්. මේවා සම මතුපිටට වෙන්න තියෙන ඉතාමත් සිහින් නහර. මේවායින් ලොකු වේදනාවක් එන්නේ නැහැ. හැබැයි සමහර අයට පොඩි කකියන ගතියක් හෝ බර ගතියක් දැනෙන්න පුළුවන්. ඒ කොහොම වුණත්, මේක පෙනුමට ලොකු බාධාවක් නිසා බොහෝ දෙනෙක් මේකට ප්රතිකාර හොයනවා.
ශල්යකර්මයක් නැතුව ලේසර් (Laser) මගින් මේ නහර නැති කරන්නේ කොහොමද?
ඉස්සර නම් මේවාට ප්රතිකාර කරන්න විවිධ සැත්කම් (Surgeries) සහ ඉඳිකටු මගින් බෙහෙත් විදින ක්රම (Sclerotherapy) පාවිච්චි කළා. හැබැයි අද වෙනකොට Aesthetic Medicine වල තියෙන දියුණුවත් එක්ක, Nd:YAG ලේසර් (Nd:YAG Laser) හෝ IPL (Intense Pulsed Light) වගේ නවීන ලේසර් තාක්ෂණ මගින් කිසිම කැපුමක්, ලේ ගැලීමක් නැතුව ඉතාමත් සාර්ථකව මේවා අයින් කරන්න පුළුවන්.
අපි බලමු මේ ලේසර් එක වැඩ කරන්නේ කොහොමද කියලා:
- ඉලක්ක කිරීම (Targeting): මේ ලේසර් කිරණ විශේෂයෙන්ම හදලා තියෙන්නේ අපේ ලේ වල තියෙන හීමොග්ලොබින් (Hemoglobin) වලට සංවේදී වෙන විදිහටයි. ඒ නිසා ලේසර් කිරණය යවද්දී ඒක සමට කිසිම හානියක් නොකර කෙලින්ම අර රතු හෝ නිල් පාට නහරයට විතරක් ගමන් කරනවා.
- උණුසුම් කිරීම (Heating): නහරය ඇතුළට ගිය ලේසර් කිරණය මගින් ඒ නහරය ඇතුළේ තියෙන ලේ ටික ඉක්මනින් උණුසුම් කරනවා.
- නහරය හැකිලී යාම (Collapsing): මේ උණුසුම නිසා අර අනවශ්ය නහරයේ බිත්ති හැකිලිලා (Collapse වෙලා) නහරය වැහෙනවා. එතකොට ඒ නහරය දිගේ ලේ ගමනාගමනය නතර වෙනවා. ලේ ගමන් කරන්නේ වෙනත් නිරෝගී නහර හරහායි.
- ශරීරයට උරා ගැනීම (Absorption): එහෙම වැහුණු නහරය කාලයක් යද්දී (සති කීපයක් ඇතුළත) අපේ ශරීරය මගින්ම ස්වාභාවිකව දිය කරලා අයින් කරලා දානවා. එතකොට සම මතුපිටින් පෙනෙන්න තිබ්බ නහර මුළුමනින්ම මැකිලා යනවා.
ලේසර් ප්රතිකාරය රිදෙනවද?
ගොඩක් අයට තියෙන බයක් තමයි ලේසර් කිව්වම පිච්චෙයිද, ගොඩක් රිදෙයිද කියන එක. මේක කිසිසේත්ම භයානක නැති, ආරක්ෂිත ප්රතිකාරයක්. ප්රතිකාරය කරන වෙලාවට ඔයාගේ සමට රබර් පටියකින් ගහනවා වගේ (Rubber band snapping) පොඩි දැනීමක් විතරයි එන්නේ. ඒ වගේම ගොඩක් ලේසර් මැෂින් වල සම සිසිල් කරන (Cooling) ක්රමයක් තියෙන නිසා රිදීම ගොඩක්ම අවම වෙනවා.
ප්රතිඵල ලබා ගන්න කොච්චර කල් යනවද? සෙෂන් (Sessions) කීයක් කරන්න ඕනෙද?
මේක තීරණය වෙන්නේ ඔයාගේ තියෙන Spider Veins වල ප්රමාණය සහ පැතිරීම අනුවයි. මුහුණේ තියෙන සිහින් නහර නම් ගොඩක් වෙලාවට එක සෙෂන් (1 Session) එකකින්ම සම්පූර්ණයෙන්ම නැති වෙලා යනවා. හැබැයි කකුල් වල තියෙන ටිකක් පැරණි, පැතිරුණු නහර වලට නම් සති 4-6 කට සැරයක් බැගින් සෙෂන් 2ක් හෝ 3ක් (2 to 3 Sessions) කරන්න සිද්ධ වෙන්න පුළුවන්.
ප්රතිකාරයෙන් පස්සේ මුලින් පොඩි රතු වීමක් තිබුණත් ඒක දවස් කීපයකින් මග හැරිලා යනවා. මාසයක් දෙකක් යද්දී ශරීරය මගින් ඒ නහර උරාගත්තාට පස්සේ ඔයාට පැහැපත්, සුමට සමක් බලාගන්න පුළුවන්.
ප්රතිකාරයෙන් පසුව පිළිපැදිය යුතු දේවල් මොනවාද?
මේකෙන් උපරිම ප්රතිඵල ගන්න නම් ප්රතිකාරයෙන් පස්සේ මේ දේවල් ගැන සැලකිලිමත් වෙන්න ඕනේ:
- හිරු එළියෙන් ආරක්ෂා වීම: සති කීපයක් යනකන් තද හිරු එළියට නිරාවරණය වීමෙන් වළකින්න ඕනේ. හොඳ Sunscreen එකක් පාවිච්චි කිරීම අත්යවශ්යයි.
- අධික උණුසුමෙන් වැළකීම: දවස් කීපයක් යනකන් උණු වතුරෙන් නෑම, සෝනා (Sauna) භාවිතය වගේ දේවල් වලින් ඈත් වෙන්න ඕනේ.
- ව්යායාම කිරීම: දින කීපයක් යනකන් අධික වෙහෙස ගෙනෙන ව්යායාම (Heavy Exercises) වලින් වැළකී ඉන්න එක වැදගත්.
- සම්බාහනය කිරීම (Massage): ප්රතිකාරය කරපු ප්රදේශය තදින් අතුල්ලන්න හෝ මසාජ් කරන්න එපා.
ඔබටත් කකුල් වල හෝ මුහුණේ තියෙන මේ Spider Veins නිසා ලස්සනට අඳින්න බැරුව, මානසිකව පීඩා විඳිනවා නම්, දැන් ඒකට බය වෙන්න හෝ ලැජ්ජා වෙන්න අවශ්ය නැහැ. දියුණු ලේසර් තාක්ෂණයෙන් මේ ප්රශ්නයට ඉතාමත් පහසුවෙන් ස්ථිර විසඳුමක් ලබා දෙන්න අද Aesthetic Medicine වලට පුළුවන්.
මේ ගැන වැඩිදුර තොරතුරු දැනගන්න සහ ඔබගේ තත්වයට ගැලපෙන හොඳම ප්රතිකාරය මොකක්ද කියලා තීරණය කරන්න අපගේ සුදුසුකම් ලත් වෛද්යවරයෙකු හමුවී උපදෙස් ලබා ගන්න.
(සටහන: මෙම ලිපිය හුදෙක් ඔබව දැනුවත් කිරීම සඳහා පමණි. ඕනෑම ප්රතිකාරයක් කිරීමට පෙර වෛද්යවරයෙකු හමුවී පුද්ගලිකව උපදෙස් ලබා ගැනීම අත්යවශ්ය වේ.)