සෙලියුලයිට් (Cellulite) කියන්නේ මොකක්ද?
සෙලියුලයිට් කියන්නේ අද ගොඩක් කාන්තාවන් මුහුණ දෙන සාමාන්ය, නමුත් මානසිකව පීඩා ගෙන දෙන ගැටලුවක්. විශේෂයෙන්ම කලවා සහ තට්ටම් ප්රදේශවල සමේ ඇතිවන මේ වල ගැසුණු ස්වභාවය (Dimpled skin) නිසා ගොඩක් දෙනෙක් තමන් කැමති විදිහේ ඇඳුම් අඳින්න පවා මැලි වෙනවා. ගොඩක් අය හිතන්නේ කෑම පාලනය කළාම හෝ ව්යායාම කළාම මේ තත්ත්වය සම්පූර්ණයෙන්ම නැති කරන්න පුළුවන් කියලා. නමුත් ඇත්තටම එය එහෙමද? මේ ලිපියෙන් අපි කතා කරන්නේ සෙලියුලයිට් ඇති වෙන්නේ ඇයි සහ වෛද්ය විද්යාත්මකව සාර්ථක ප්රතිකාර ක්රම වන Radiofrequency (RF) සහ HIFU තාක්ෂණයන් මගින් මේ තත්ත්වය මගහරවා ගෙන සුන්දර, සිනිඳු සමක් ලබා ගන්නේ කොහොමද කියන එක ගැනයි.
සෙලියුලයිට් කියන්නේ සමට යටින් තියෙන මේද තට්ටුව (Fat layer) සමට සම්බන්ධ වෙන සම්බන්ධක පටක (Connective tissues) අතරින් ඉහළට තෙරපීම නිසා සම මතුපිට ඇතිවන අසමාන, වල ගැසුණු ස්වභාවයයි. මේක ගොඩක් වෙලාවට දොඩම් ලෙල්ලක (Orange peel) මතුපිටක් විදිහටත් හඳුන්වනවා. මේක රෝගයක් නෙවෙයි, නමුත් සමේ පෙනුමට ලොකු බලපෑමක් කරන දෙයක්. පිරිමි අයට වඩා කාන්තාවන්ට මේ තත්ත්වය බහුලව ඇති වෙන්නේ කාන්තාවන්ගේ මේද සෛල සහ සම්බන්ධක පටක වල සැකැස්ම පිරිමි අයට වඩා වෙනස් නිසා සහ හෝමෝන ක්රියාකාරීත්වය (විශේෂයෙන්ම ඊස්ට්රජන්) මීට බලපාන නිසයි.
කෑම පාලනයෙන් සහ ව්යායාම වලින් පමණක් සෙලියුලයිට් නැති කරන්න බැරි ඇයි?
ගොඩක් දෙනෙක් හිතන්නේ බර අඩු කරගත්තාම සෙලියුලයිට් ඉබේම නැති වෙලා යයි කියලා. හැබැයි ඇත්තම තත්ත්වය ඊට වඩා වෙනස්.
- සම්බන්ධක පටක වල වෙනසක් නොවීම: ව්යායාම මගින් යටින් තියෙන මාංශ පේශි ශක්තිමත් කරන්න සහ මේදය දහනය කරන්න පුළුවන්. නමුත් සෙලියුලයිට් ඇති වෙන්න ප්රධාන හේතුව වන සම සහ මාංශ පේශි අතර තියෙන තද සම්බන්ධක පටක (Fibrous bands) ලිහිල් කරන්න ව්යායාම වලට බැහැ.
- සමේ ඇදෙනසුළු බව අඩුවීම: වයසට යාමත් එක්ක සමේ තියෙන කොලජන් (Collagen) සහ ඉලාස්ටින් (Elastin) නිෂ්පාදනය අඩු වෙනවා. මේ නිසා සමේ තද බව අඩුවෙලා සෙලියුලයිට් වඩාත් කැපී පෙනෙන්න ගන්නවා. කෑම පාලනයෙන් මේ සමේ ඇදෙනසුළු බව නැවත ලබා දෙන්න අමාරුයි.
- ජානමය බලපෑම සහ හෝමෝන: සමහර අයට ජානමය වශයෙන්ම සෙලියුලයිට් ඇතිවීමේ ප්රවණතාවයක් තියෙනවා. ඒ වගේම හෝමෝන වෙනස්කම් නිසා සමට යටින් රුධිර සංසරණය අඩුවීම සහ මේදය තැන්පත් වීම සිද්ධ වෙනවා.
සෙලියුලයිට් වල විවිධ අවධීන් (Grades of Cellulite)
ප්රතිකාර සඳහා යොමු වීමට පෙර ඔබේ සෙලියුලයිට් තත්ත්වය කුමන මට්ටමකද යන්න හඳුනා ගැනීම වැදගත්. වෛද්යවරුන් මෙය ප්රධාන වශයෙන් කොටස් 4 කට වෙන් කරනවා:
- Grade 0 (පළමු අවධිය): මේ අවස්ථාවේදී ඔබ හිටගෙන සිටින විට හෝ වැතිරී සිටින විට සමේ කිසිදු වෙනසක් හෝ වල ගැසීමක් දක්නට ලැබෙන්නේ නැහැ. නමුත් සම ඇඟිලි වලින් තද කර බැලුවහොත් පමණක් ඉතා සුළු වශයෙන් වල ගැසීම් දැකිය හැකියි.
- Grade 1 (දෙවන අවධිය): ඔබ හිටගෙන සිටින විට සම මතුපිට සිනිඳු බවක් පෙන්නුම් කළත්, අසුන් ගෙන සිටින විට හෝ යම් මාංශ පේශියක් තද කරන විට සමේ වල ගැසුණු ස්වභාවය යම්තාක් දුරට දකින්න පුළුවන්. මෙය සෙලියුලයිට් වල ආරම්භක අවධිය ලෙස සැලකෙනවා.
- Grade 2 (තෙවන අවධිය): මේ තත්ත්වයේදී ඔබ හිටගෙන සිටින විට කලවා සහ තට්ටම් ප්රදේශ වල සමෙහි වල ගැසුණු දොඩම් ලෙල්ලක ස්වභාවය ඉතා පැහැදිලිව දකින්න තියෙනවා. නමුත් ඔබ වැතිරී සිටින විට එම ස්වභාවය තරමක් අඩුවී සම යථා තත්ත්වයට පත් වෙනවා.
- Grade 3 (සිව්වන අවධිය): මෙය සෙලියුලයිට් වල දරුණුතම අවස්ථාවයි. ඔබ හිටගෙන සිටියත්, වැතිරී සිටියත් සමේ ඇති දැඩි වල ගැසුණු සහ අසමාන ස්වභාවය එකසේ දැකගන්න පුළුවන්. සමහර විට මේ තත්ත්වය නිසා එම ප්රදේශ වල සුළු වේදනාවක් හෝ තද ගතියක් පවා දැනෙන්න පුළුවන්.
Radiofrequency (RF) ප්රතිකාරය මගින් සෙලියුලයිට් වලට විසඳුම්
Radiofrequency (RF) ප්රතිකාරය කියන්නේ ශල්යකර්මයකින් තොරව (Non-invasive) සෙලියුලයිට් අඩු කරන්න සහ සම තද කරන්න (Skin tightening) භාවිතා කරන ඉතා ජනප්රිය සහ සාර්ථක ක්රමයක්.
- ක්රියාත්මක වන ආකාරය: මෙහිදී විශේෂ උපකරණයක් මගින් සමේ ගැඹුරු ස්ථර වලට ආරක්ෂිතව තාපය ලබා දෙනවා. මේ තාපය නිසා සමට යටින් තියෙන පැරණි කොලජන් විනාශ වී නව කොලජන් සහ ඉලාස්ටින් නිපදවීම උත්තේජනය කරනවා. ඒ වගේම සමහර RF උපකරණ මගින් අනවශ්ය මේද සෛල දියකර හැරීමත් (Fat melting) සිද්ධ කරනවා.
- ප්රතිඵල: මේ ක්රියාවලිය හරහා සම ඇතුළතින්ම තද වීමක් සිද්ධ වෙනවා. අර මුලින් කිව්ව තද වෙලා තියෙන සම්බන්ධක පටක ලිහිල් වීමත්, අලුත් කොලජන් නිසා සමේ ඝනකම වැඩි වීමත් නිසා සෙලියුලයිට් වල ගැසුණු ස්වභාවය සැලකිය යුතු ලෙස අඩු වෙලා සමට ඉතා සිනිඳු පෙනුමක් ලැබෙනවා.
- වාසි: කිසිම වේදනාවක් නැහැ, ප්රතිකාරයෙන් පසුව විවේක කාලයක් (Downtime) අවශ්ය නැහැ. සාමාන්යයෙන් සාර්ථක ප්රතිඵල ලබා ගන්න ප්රතිකාර සැසි කිහිපයක් අවශ්ය වෙනවා.
HIFU (High-Intensity Focused Ultrasound) තාක්ෂණය සෙලියුලයිට් සඳහා
HIFU කියන්නේ මුහුණේ සම තද කරන්න වගේම ශරීරයේ අනවශ්ය මේදය ඉවත් කරලා හැඩ කරන්න (Body contouring) සහ සෙලියුලයිට් අඩු කරන්න භාවිතා කරන තවත් අති නවීන තාක්ෂණයක්.
- ක්රියාත්මක වන ආකාරය: නමට අනුවම මෙහිදී අධි තීව්ර අතිධ්වනි තරංග (Ultrasound waves) සමේ නිශ්චිත ගැඹුරකට, ඉතා නිවැරදිව (Focused) යොමු කරනවා. මේ තරංග මගින් ඉලක්ක කරන මේද සෛල ස්ථිරවම විනාශ කර දමනවා. ඒ වගේම සමේ ගැඹුරුම ස්ථර වලට (SMAS layer) තාපය ලබා දීලා විශාල වශයෙන් නව කොලජන් නිපදවීම උත්තේජනය කරනවා.
- ප්රතිඵල: HIFU ප්රතිකාරය මගින් සෙලියුලයිට් වලට බලපාන ප්රධාන කරුණු දෙකම එකවර විසඳනවා. ඒ කියන්නේ අනවශ්ය මේදය ඉවත් කිරීම සහ සම ඉතා තදින් එසවීම (Lifting) සහ තද කිරීම (Tightening) සිද්ධ කරනවා. මේ නිසා සෙලියුලයිට් සම්පූර්ණයෙන්ම වගේ මැකී ගොස් සමට තරුණ, ස්ථාවර පෙනුමක් ලැබෙනවා.
- වාසි: එක ප්රතිකාර සැසියකින්ම වෙනසක් දකින්න පුළුවන් වීම සහ ප්රතිඵල දිගු කාලීනව පවත්වා ගන්න පුළුවන් වීම මෙහි විශේෂත්වයක්.
ඔබට වඩාත් සුදුසු කුමන ප්රතිකාරයද?
RF සහ HIFU කියන ප්රතිකාර ක්රම දෙකම සෙලියුලයිට් අඩු කරන්න ඉතා සාර්ථක වුණත්, ඒ දෙකේ ක්රියාකාරීත්වය ටිකක් වෙනස්.
- ඔබේ ප්රධාන ගැටලුව සමේ ලිහිල් බව සහ මතුපිට ඇති වල ගැසුණු ස්වභාවය නම්, සම මතුපිට සහ මධ්යම ස්ථර තද කරන Radiofrequency (RF) ප්රතිකාරය වඩාත් සුදුසු වෙන්න පුළුවන්.
- ඔබට සෙලියුලයිට් එක්කම එම ප්රදේශයේ අනවශ්ය මේදය සැලකිය යුතු ප්රමාණයක් තියෙනවා නම් සහ සම ගැඹුරින්ම තද වෙන්න අවශ්ය නම් HIFU ප්රතිකාරය වඩාත් සාර්ථක ප්රතිඵල ලබා දෙනවා.
- බොහෝ දියුණු සෞන්දර්ය වෛද්ය සායන වලදී මේ ප්රතිකාර ක්රම දෙකම එකට එකතු කරලා (Combination therapy) භාවිතා කරනවා. එයින් සමේ මතුපිටින් වගේම ගැඹුරු ස්ථර වලින් කියන අංශ දෙකෙන්ම ක්රියාත්මක වෙලා උපරිම සහ දිගු කාලීන ප්රතිඵලයක් ලබා දෙන්න පුළුවන්.
සෙලියුලයිට් පිළිබඳ සමාජයේ පවතින මිථ්යා මත සහ සත්ය කරුණු
සෙලියුලයිට් පිළිබඳව අපේ සමාජයේ විවිධ මිථ්යා මත පැතිරී තිබෙනවා. මේවා නිසා නිසි ප්රතිකාර ලබා ගැනීමට බොහෝ දෙනෙක් පසුබට වෙනවා. අපි ඒ ගැන නිවැරදිව දැනගනිමු.
- මිථ්යාව 1: සෙලියුලයිට් ඇතිවන්නේ තරබාරු අයට පමණයි.
සත්යය: මෙය සම්පූර්ණයෙන්ම අසත්යයකි. සෙලියුලයිට් යනු මේදය සම්බන්ධ ගැටලුවකට වඩා සමේ සහ සම්බන්ධක පටක වල ව්යූහාත්මක ගැටලුවකි. එබැවින් ඉතා කෙට්ටු, ක්රීඩාශීලී කාන්තාවන්ට පවා ජානමය හෝ හෝමෝන බලපෑම් මත සෙලියුලයිට් ඇති විය හැකියි. බර වැඩි වීම නිසා මෙය වඩාත් කැපී පෙනිය හැකි වුවත්, කෙට්ටු අයට මෙය ඇති නොවේ යැයි කීම මිථ්යාවකි. - මිථ්යාව 2: වෙළඳපොලේ ඇති ක්රීම් වර්ග ගෑමෙන් සෙලියුලයිට් සම්පූර්ණයෙන්ම සුව කළ හැකියි.
සත්යය: මිල අධික ක්රීම් සහ ආලේපන මගින් සම මතුපිට යම් තෙතමනයක් සහ තාවකාලික සිනිඳු බවක් ලබා දිය හැකියි. සමහර ක්රීම් වල ඇති කැෆේන් (Caffeine) වැනි සංඝටක නිසා කෙටි කාලීනව සම තද වූවා සේ පෙනෙන්නට පුළුවන්. නමුත් මේ කිසිදු ක්රීම් වර්ගයකට සමේ ගැඹුරු ස්ථර වල ඇති සම්බන්ධක පටක ලිහිල් කිරීමට හෝ සැලකිය යුතු ලෙස කොලජන් වර්ධනය කිරීමට හැකියාවක් නැත. එබැවින් ස්ථිර ප්රතිඵල සඳහා RF හෝ HIFU වැනි වෛද්ය ප්රතිකාර අත්යවශ්ය වේ. - මිථ්යාව 3: වයසට යන විට සෙලියුලයිට් සඳහා ප්රතිකාර කිරීමෙන් ඵලක් නැත.
සත්යය: වයසට යාමත් සමග සමේ කොලජන් ප්රමාණය අඩුවන නිසා සෙලියුලයිට් වැඩිපුර පෙනෙන්නට පටන් ගනී. නමුත් නූතන තාක්ෂණය වන HIFU සහ RF ප්රතිකාර මගින් ඕනෑම වයසකදී සමේ නව කොලජන් නිෂ්පාදනය උත්තේජනය කළ හැකියි. ඒ හරහා සමේ තද බව සහ ඇදෙනසුළු බව වයසට ගියද නැවත යථා තත්ත්වයට පත් කර ගත හැක. - මිථ්යාව 4: ලිපොසක්ෂන් (Liposuction) මගින් සෙලියුලයිට් සුව කළ හැක.
සත්යය: Liposuction යනු ශරීරයේ ඇති විශාල මේද තට්ටු ඉවත් කරන ශල්යකර්මයකි. නමුත් එය සෙලියුලයිට් සඳහා පිළියමක් නොවේ. ඇතැම් විට Liposuction කිරීමෙන් පසු සම යට ඇති මේදය ඉවත් වීම නිසා සමේ වල ගැසුණු ස්වභාවය (Cellulite) තවත් වැඩිපුර කැපී පෙනෙන්නට පවා ඉඩ ඇත. සෙලියුලයිට් ඉලක්ක කරගත් ප්රතිකාර මගින් සම මතුපිට තද කිරීම අනිවාර්යයෙන් සිදු කළ යුතුය.
නිතර අසන ප්රශ්න (FAQ)
1. RF සහ HIFU ප්රතිකාර වේදනාකාරීද?
නැහැ, මේ ප්රතිකාර ක්රම දෙකම සාමාන්යයෙන් වේදනා රහිතයි. ප්රතිකාරය අතරතුර සමට යම් උණුසුම් බවක් දැනීම සාමාන්ය දෙයක් වුවත් එය කිසිසේත්ම අපහසුතාවයක් ඇති කරන්නේ නැහැ. බොහෝ දෙනෙක් මෙය උණුසුම් සම්බාහනයක් (Warm massage) ලබා ගන්නවා වැනි හැඟීමක් ලෙස විස්තර කරනවා.
2. ප්රතිඵල දැකීමට කොපමණ කාලයක් ගතවේද?
සමහර පුද්ගලයින්ට පළමු ප්රතිකාර සැසියෙන් පසුවම සමේ යම් වෙනසක් සහ තද බවක් දැකගන්න පුළුවන්. නමුත් ශරීරයේ කොලජන් වර්ධනය වීමට යම් කාලයක් ගත වන නිසා, වඩාත් පැහැදිලි සහ සම්පූර්ණ ප්රතිඵල ලබා ගැනීමට සාමාන්යයෙන් සති 4 සිට 12 ක පමණ කාලයක් ගත වෙනවා.
3. ලබා ගන්නා ප්රතිඵල ස්ථිරද?
මේ ප්රතිකාර මගින් ලබා දෙන ප්රතිඵල ඉතා දිගු කාලීනයි. විශේෂයෙන්ම HIFU මගින් විනාශ කරන මේද සෛල නැවත වර්ධනය වන්නේ නැහැ. නමුත් ඔබේ ජීවන රටාව, වයසට යාම සහ හෝමෝන වෙනස්කම් මත අනාගතයේදී නැවත සෙලියුලයිට් ඇතිවීමේ යම් හැකියාවක් තිබෙනවා. ඒ නිසා සෞඛ්ය සම්පන්න ආහාර රටාවක් පවත්වා ගැනීම සහ වෛද්ය උපදෙස් මත වසරකට වරක් පමණ නඩත්තු ප්රතිකාර (Maintenance treatments) ලබා ගැනීමෙන් ප්රතිඵල ස්ථිරවම පවත්වා ගන්න පුළුවන්.
4. ඕනෑම කෙනෙකුට මේ ප්රතිකාර ලබා ගත හැකිද?
බොහෝ නිරෝගී පුද්ගලයින්ට මෙය ආරක්ෂිතව ලබා ගත හැකියි. නමුත් ගර්භණී කාන්තාවන්ට, දරුණු සමේ රෝග ඇති අයට හෝ හෘද ස්පන්දනය පාලනය කරන උපකරණ (Pacemakers) සවිකර ඇති අයට මේ ප්රතිකාරය සුදුසු වන්නේ නැහැ. ඒ නිසයි ප්රතිකාරයට පෙර වෛද්යවරයෙකු හමුවී උපදෙස් ලබා ගැනීම අත්යවශ්ය වන්නේ.
අවසාන නිගමනය
සෙලියුලයිට් කියන්නේ ඔබ තනිවම දුක් විඳිය යුතු ප්රශ්නයක් නෙවෙයි. ව්යායාම සහ ආහාර පාලනය ඔබේ සෞඛ්යයට හොඳ වුණත්, සෙලියුලයිට් සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කරන්න ඒවා ප්රමාණවත් වෙන්නේ නැහැ. අද තියෙන දියුණු වෛද්ය තාක්ෂණයන් වන Radiofrequency සහ HIFU වගේ ආරක්ෂිත ප්රතිකාර ක්රම හරහා කිසිම ශල්යකර්මයකින් තොරව මේ ගැටලුවට සාර්ථකව මුහුණ දෙන්න පුළුවන්. ඔබටත් මේ ගැටලුව තියෙනවා නම්, පළපුරුදු සෞන්දර්ය වෛද්යවරයෙක් (Aesthetic Physician) මුණගැහිලා ඔබේ සමේ ස්වභාවයට වඩාත්ම ගැලපෙන ප්රතිකාරය තෝරා ගන්න. ඒ හරහා ඔබටත් ඔබ කැමති විදිහට ඇඳලා පැළඳලා විශ්වාසයෙන් යුතුව ඉන්න පුළුවන් සුන්දර සිනිඳු සමක් ලබා ගන්න පුළුවන්.