හැඳින්වීම
අපි හැමෝම කැමතියි හැමදාම තරුණ පෙනුමකින් ඉන්න. වයසට යද්දි අපේ මුහුණේ ඇතිවෙන වෙනස්කම්, විශේෂයෙන්ම රැළි සහ සම රැලි වැටීම් නිසා ගොඩක් අය විවිධ රූපලාවන්‍ය ප්‍රතිකාර වලට යොමු වෙනවා. අද වෙද්දි ලෝකයේ වගේම ලංකාවෙත් ගොඩක් ප්‍රසිද්ධ ප්‍රතිකාර ක්‍රම දෙකක් තමයි Anti-Wrinkle Injections (අපි සාමාන්යයෙන් Botox කියලා හඳුන්වන) සහ Dermal Fillers කියන්නේ. හැබැයි මේ දෙකේ වෙනස මොකක්ද කියලා ගොඩක් අයට නිවැරදි අවබෝධයක් නැහැ. සමහරු හිතන්නේ මේ දෙකම එකයි කියලා. නමුත් මේවා සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් විදිහට ක්‍රියා කරන, වෙනස් ප්රතිඵල ලබා දෙන ප්‍රතිකාර ක්‍රම දෙකක්.
ඔබත් මුහුණේ තරුණ බව රැකගන්න මේ ප්‍රතිකාර ගැන හිතනවා නම්, මේ ලිපිය ඔබට ගොඩක් වැදගත් වෙයි. අපි අද කතා කරමු Botox සහ Fillers කියන්නේ මොනවාද, ඒවා කොහොමද ක්‍රියා කරන්නේ, සහ ඔබට වඩාත් සුදුසු ප්‍රතිකාරය කොහොමද තෝරාගන්නේ කියලා.
Anti-Wrinkle Injections (Botox) කියන්නේ මොකක්ද?
Botox කියන්නේ ඇත්තටම වෙළඳ නාමයක්. මේ ප්‍රතිකාරය සඳහා භාවිතා කරන්නේ Botulinum Toxin කියන ප්‍රෝටීනය. මේකෙන් කරන්නේ අපේ මුහුණේ තියෙන මාංශ පේශීන් තාවකාලිකව ලිහිල් කරන එක (relaxing muscles).
Botox ක්‍රියා කරන්නේ කොහොමද?
අපි හිනාවෙද්දි, තරහ ගනිද්දි, එහෙමත් නැත්නම් පුදුම වෙද්දි අපේ මුහුණේ මාංශ පේශීන් සංකෝචනය වෙනවා. කාලයක් යද්දි මේ සංකෝචනය වීම් නිසා මුහුණේ සමේ ස්ථිර රැළි (wrinkles) ඇතිවෙනවා. Botox විදිනකොට, ඒ මාංශ පේශීයට යන ස්නායු සංඥා තාවකාලිකව නවත්වනවා. එතකොට ඒ මාංශ පේශිය වැඩ කරන්නේ නැහැ. ප්‍රතිඵලයක් විදිහට මුහුණේ තියෙන රැළි අඩු වෙලා සම සුමට වෙනවා.
Botox වැඩිපුරම පාවිච්චි කරන්නේ කොතනටද?
- නළල: නළලේ හරස් අතට වැටෙන රැළි (Forehead lines) අඩු කරන්න.
- ඇස් වටා: හිනාවෙද්දි ඇස් දෙපැත්තේ වැටෙන රැළි (Crow's feet) මකා දාන්න.
- ඇහිබැමි අතර: තරහ ගියාම වගේ ඇහිබැමි දෙක මැද හැදෙන රැළි (Frown lines) නැති කරන්න.
Botox ප්රතිඵල කොච්චර කල් තියෙනවාද?
Botox ප්රතිකාරයක් කළාම ඒකේ ප්රතිඵල එන්න දවස් 3ක් 14ක් අතර කාලයක් යනවා. සාමාන්යයෙන් මේ ප්රතිඵල මාස 3 ඉඳන් 6 දක්වා කාලයක් පවතිනවා. ඉන්පස්සේ මාංශ පේශීන් ආයෙත් සාමාන්ය විදිහට වැඩ කරන්න පටන් ගන්නවා. ඒ නිසා ප්රතිඵලය දිගටම තියාගන්න නම් මාස කීපයකට සැරයක් මේක නැවත කරන්න වෙනවා.
Dermal Fillers කියන්නේ මොනවාද?
Dermal Fillers කියන්නේ සමට යටින් විදින ජෙල් වගේ ද්‍රව්‍යයක්. මේවයින් කරන්නේ වයසට යද්දි මුහුණේ අඩු වෙන පරිමාව (volume) නැවත ලබා දෙන එක. අපේ සමේ තියෙන කොලජන් (collagen) සහ ඉලාස්ටින් (elastin) වයසත් එක්ක අඩු වෙනවා. ඒ නිසා මුහුණේ සමහර තැන් වල වලවල් හැදෙනවා, සම එල්ලා වැටෙනවා. Fillers වලින් කරන්නේ අන්න ඒ හිඩැස් පුරවන එකයි.
Fillers වල අඩංගු වෙන්නේ මොනවාද?
ගොඩක් වෙලාවට අද භාවිතා වෙන Fillers හදලා තියෙන්නේ Hyaluronic Acid (HA) වලින්. Hyaluronic Acid කියන්නේ අපේ ඇඟේ ස්වභාවිකවම තියෙන දෙයක්. මේකෙන් සමට හොඳ තෙතමනයක් වගේම පිරුණු බවක් දෙනවා.
Fillers වැඩිපුරම පාවිච්චි කරන්නේ කොතනටද?
- තොල් (Lips): තොල් වලට පරිමාවක් එකතු කරලා ලස්සන හැඩයක් ගන්න (Lip augmentation).
- කම්මුල් (Cheeks): කම්මුල් වලට පිරුණු බවක් දීලා මුහුණේ හැඩය ලස්සන කරන්න.
- හිනාවෙද්දි වැටෙන දාර (Nasolabial Folds): නහයේ ඉඳන් කට දෙපැත්තට වැටෙන ගැඹුරු දාර පුරවන්න.
- ඇස් යට (Tear Troughs): ඇස් යට තියෙන කලු වීම් සහ වලවල් ස්වභාවය නැති කරන්න.
- නිකට සහ හකු පාඩාව (Jawline and Chin): මුහුණේ හැඩය (contouring) වඩාත් තියුණු කරන්න.
Fillers ප්රතිඵල කොච්චර කල් තියෙනවාද?
Fillers වල ප්රතිඵල එවලෙම බලාගන්න පුළුවන්. ඒ වගේම මේවා Botox වලට වඩා වැඩි කාලයක් පවතිනවා. සාමාන්යයෙන් භාවිතා කරන Filler වර්ගය සහ විදින තැන අනුව මාස 6 ඉඳන් අවුරුදු 2ක් විතර වෙනකල් මේ ප්රතිඵල තියෙන්න පුළුවන්. කාලයත් එක්ක ශරීරය විසින් මේ ද්රව්යය ස්වභාවිකවම දිය කරලා දානවා.
Botox සහ Fillers අතර ප්‍රධාන වෙනස්කම් (Key Differences)
මේ දෙකේ වෙනස සරලව තේරුම් ගන්න පුළුවන් මේ විදිහට:
- ක්‍රියාකාරීත්වය: Botox වලින් කරන්නේ මාංශ පේශීන් ලිහිල් කරලා රැළි අඩු කරන එක. Fillers වලින් කරන්නේ මුහුණේ හිස් තැන් පුරවලා පරිමාව වැඩි කරන එක.
- භාවිතා කරන තැන්: Botox ගොඩක් වෙලාවට පාවිච්චි කරන්නේ මුහුණේ ඉහළ කොටසට (නළල, ඇස් වටා). Fillers වැඩිපුර භාවිතා කරන්නේ මුහුණේ පහළ කොටසට සහ මැද කොටසට (කම්මුල්, තොල්, කට වටා).
- රැළි වර්ගය: මුහුණේ ඉරියව් වෙනස් කරද්දි හැදෙන (Dynamic wrinkles) රැළි වලට හොඳ Botox. හැබැයි මුහුණ නිශ්චලව තියෙද්දිත් පේන්න තියෙන ගැඹුරු රැළි සහ වලවල් (Static wrinkles) වලට හොඳ Fillers.
- ප්රතිඵල පවතින කාලය: Botox මාස 3-6ක් පවතිද්දි, Fillers මාස 6-24ක් වගේ දිගු කාලයක් පවතිනවා.
ඔබට වඩාත් සුදුසු කුමක්ද? (Which one is right for you?)
මේක තීරණය වෙන්නේ ඔබට විසඳගන්න ඕනේ ප්‍රශ්නය අනුවයි. අපි උදාහරණ කීපයක් බලමු.
- ඔබට නළලේ රැළි තියෙනවා නම්, හිනාවෙද්දි ඇස් වටා රැළි වැටෙනවා නම් - ඔබට සුදුසු Botox.
- ඔබේ තොල් සිහින් නම්, කම්මුල් වල එල්ලා වැටෙන ස්වභාවයක් තියෙනවා නම්, ඇස් යට වලවල් තියෙනවා නම් - ඔබට සුදුසු Dermal Fillers.
- සමහර වෙලාවට වඩා හොඳ ප්රතිඵල ගන්න වෛද්‍යවරු මේ ප්‍රතිකාර දෙකම එකට කරන අවස්ථාත් තියෙනවා. මේකට Liquid Facelift කියලත් කියනවා.
අතුරු ආබාධ සහ ආරක්ෂාව (Side Effects and Safety)
මේ ප්‍රතිකාර දෙකම ලෝකයේ ගොඩක් ප්‍රසිද්ධ සහ ආරක්ෂිතයි කියලා තහවුරු වුණු දේවල්. හැබැයි සුළු අතුරු ආබාධ තියෙන්න පුළුවන්.
- Botox අතුරු ආබාධ: විදපු තැන පොඩි වේදනාවක්, ඉදිමීමක් හෝ නිල් වීමක් (bruising) වෙන්න පුළුවන්. කලාතුරකින් ඇහිබැමි පහත් වීමක් වෙන්නත් පුළුවන්, හැබැයි ඒක තාවකාලිකයි.
- Fillers අතුරු ආබාධ: විදපු තැන ඉදිමීම, රතු වීම, සහ නිල් වීම සාමාන්‍යයි. මේවා දවස් කීපයකින් නැති වෙලා යනවා. අසාත්මිකතා (allergic reactions) එන්න පුළුවන් වුණත් HA fillers නිසා ඒ අවදානම ගොඩක් අඩුයි.
වැදගත්ම දේ තමයි මේ ප්‍රතිකාර හැමවෙලේම සුදුසුකම් ලත් පළපුරුදු වෛද්‍යවරයෙක් ලවා (Qualified Aesthetic Doctor/Dermatologist) කරගන්න එක. සැලෝන් වල හෝ පළපුරුද්දක් නැති අය ලවා මේවා කරගන්න ගියොත් ලොකු අනතුරු වෙන්න පුළුවන්.
ප්‍රතිකාරයෙන් පසු කළ යුතු දේවල් (Aftercare)
මේ ප්‍රතිකාර කළාට පස්සේ දවස් කීපයක් යනකල් පරිස්සම් වෙන්න ඕනේ දේවල් තියෙනවා.
- ප්‍රතිකාර කළ දවසේ අධික ලෙස ව්‍යායාම කිරීමෙන් වළකින්න.
- Botox කළා නම් පැය කීපයක් යනකල් නිදාගන්න එක හෝ මුහුණ පහත් කරන එක හොඳ නැහැ.
- විදපු තැන් මසාජ් කරන්න හෝ තද කරන්න එපා.
- අධික රස්නය තියෙන තැන් වලට (Sauna, Steam room) යන එකෙන් වළකින්න.
- ප්‍රතිකාර කළ දවසේ මත්පැන් පානය කිරීමෙන් වළකින්න.
වියදම (Cost)
ලංකාවේ මේ ප්‍රතිකාර වල මිල ගණන් භාවිතා කරන ඖෂධ ප්‍රමාණය, භාවිතා කරන වෙළඳ නාමය (Brand) සහ වෛද්‍යවරයාගේ පළපුරුද්ද අනුව වෙනස් වෙනවා. සාමාන්යයෙන් Botox කරන්නේ Units වලින්. ඔබට අවශ්‍ය Units ගාණ අනුව මිල තීරණය වෙනවා. Fillers කරන්නේ Syringes (සාමාන්යයෙන් 1ml) වලින්. මේ ප්‍රතිකාර දෙකම ටිකක් වියදම් යන දේවල් වුණත්, සර්ජරි එකකට (Plastic surgery) වඩා ගොඩක් ලාභදායකයි, වගේම අවදානමත් අඩුයි.
නිගමනය (Conclusion)
Botox සහ Dermal Fillers කියන්නේ රූපලාවන්‍ය වෛද්‍ය විද්‍යාවේ (Aesthetic Medicine) තියෙන ඉතාමත් සාර්ථක ප්‍රතිකාර ක්‍රම දෙකක්. මේ දෙකෙන් කරන්නේ වෙනස් දේවල් දෙකක් නිසා, එකක් අනිකට වඩා හොඳයි කියලා කියන්න බැහැ. වැදගත්ම දේ තමයි ඔබේ මුහුණට අවශ්‍ය මොකක්ද කියලා හඳුනාගන්න එක. ඒ සඳහා හොඳම විදිහ තමයි පළපුරුදු රූපලාවන්‍ය වෛද්‍යවරයෙක් මුණගැහිලා උපදෙස් ලබා ගන්න එක. ඔවුන්ට පුළුවන් ඔබේ මුහුණ පරීක්ෂා කරලා, ඔබට ගැලපෙනම ප්‍රතිකාරය කුමක්ද කියලා තීරණය කරන්න.
ඔබත් මේ ප්‍රතිකාර ගැන උනන්දුවක් දක්වනවා නම්, නිවැරදි තොරතුරු හොයලා බලලා, සුදුසුකම් ලත් වෛද්‍යවරයෙක් හරහා පමණක් මේවා කරගන්න මතක තියාගන්න. එතකොට ඔබට කිසිම බයක් නැතුව, ස්වභාවිකව පේන තරුණ පෙනුමක් ලබාගන්න පුළුවන් වෙයි.