හලෝ යාළුවනේ! අද අපි කතා කරන්න යන්නේ ලංකාවේ අපේ අය අතර ගොඩක් කතාබහට ලක්වෙන, ඒ වගේම සමේ තියෙන ගොඩක් ප්රශ්න වලට තියෙන හොඳම විසඳුමක් වෙන කෙමිකල් පීල්ස් (Chemical Peels) ප්රතිකාරය ගැනයි. මුහුණේ තියෙන කුරුලෑ, කුරුලෑ කැළැල්, අඳුරු ලප (Pigmentation), එහෙමත් නැත්නම් හිරු එළිය නිසා සම අවපැහැ ගැන්වීම වගේ දේවල් වලට සාර්ථකම විසඳුමක් විදිහට කෙමිකල් පීල් ප්රතිකාරය හඳුන්වන්න පුළුවන්. හැබැයි මේ ප්රතිකාරය කරන්න කලින් අපි දැනගත යුතු ගොඩක් වැදගත් කරුණු තියෙනවා. මොකද ලංකාව වගේ උණුසුම් දේශගුණයක් තියෙන රටක මේ වගේ ප්රතිකාරයක් කරද්දී විශේෂයෙන්ම සැලකිලිමත් වෙන්න ඕනේ. නැත්නම් සමට හානි වෙන්න තියෙන ඉඩකඩ වැඩියි. ඉතින් මේ ලිපියෙන් අපි කෙමිකල් පීල් ප්රතිකාරය ගැන මුල සිට අගටම, ලංකාවේ තත්ත්වයන්ට ගැළපෙන විදිහට සරලව කතා කරමු.
කෙමිකල් පීල් (Chemical Peel) කියන්නේ ඇත්තටම මොකක්ද?
සරලවම කිව්වොත් කෙමිකල් පීල් එකක් කියන්නේ සම මතුපිට තියෙන මැරුණු සමේ ස්තරය (dead skin layers) ඉවත් කරලා, යටින් තියෙන අලුත්, පැහැපත් සහ සිනිඳු සම මතුකර ගන්නා වෛද්ය ප්රතිකාරයක්. අපේ සමේ මතුපිට ස්තරයේ තමයි දූවිලි, කුණු, මැරුණු සෛල වගේම කුරුලෑ නිසා ඇතිවෙන කැළැල් සහ අඳුරු ලප රැඳිලා තියෙන්නේ. මේ මැරුණු සමේ ස්තරය ඉවත් කරන්න අපි පලතුරු, කිරි හෝ වෙනත් ස්වභාවික මූලාශ්ර වලින් නිපදවන සයිලික් අම්ල (salicylic acid), ග්ලයිකොලික් අම්ල (glycolic acid) වගේ විශේෂිත වෛද්ය මට්ටමේ අම්ල (medical-grade acids) වර්ග භාවිතා කරනවා. මේ අම්ල වර්ග සමේ ආලේප කළාම, ඒවා මගින් මැරුණු සම ආරක්ෂිතව ගලවා දමනවා. ඊට පස්සේ අලුත් සමක් ඇතිවෙන්න පටන් ගන්නවා. මේකෙන් සමේ රළු ගතිය නැති වෙලා, සම පැහැපත් වෙනවා වගේම සමේ ඇතිවන ලප කැලැල් සහ කුරුලෑ ඉක්මනින්ම නැති කරගන්න පුළුවන් වෙනවා.
ලංකාවේ දේශගුණය සහ කෙමිකල් පීල්ස් (Sri Lankan Weather & Chemical Peels)
අපේ රටේ දේශගුණය ගැන අමුතුවෙන් කියන්න ඕනේ නැහැනේ. ලංකාව කියන්නේ වසර පුරාම ඉතාමත් ඉහළ සූර්ය රශ්මියක් (high UV index) තියෙන, ඒ වගේම ගොඩක් තෙතමනය (high humidity) සහිත රටක්. කෙමිකල් පීල් එකක් කරාට පස්සේ අපේ සමේ මතුපිට ආරක්ෂිත ස්තරය ගැලවිලා යන නිසා යටින් එන අලුත් සම හිරු එළියට ඉතාමත් සංවේදීයි (highly sensitive to UV rays). ඉතින් ලංකාව වගේ රටක ඉඳන් කෙමිකල් පීල් එකක් කරද්දී, සන්ස්ක්රීන් (Sunscreen) එකක් පාවිච්චි කරන එක අනිවාර්යයෙන්ම කරන්න ඕනේ. අව්වට නිරාවරණය වීම හැකිතාක් අඩු කරන්න ඕනේ. සාමාන්යයෙන් පීල් එකක් කරලා දවස් 5ක් 7ක් යනකම් තද අව්වේ යන්න එපා කියලා තමයි වෛද්යවරු කියන්නේ. දහඩිය දැමීම සහ තෙතමනය නිසා සමේ ආසාදන ඇතිවෙන්න තියෙන ඉඩකඩ වැඩි නිසා, ප්රතිකාරයෙන් පසු දින කිහිපය තුල සිසිල් පරිසරයක ඉන්න උත්සාහ කරන්න ඕනේ. ඒ වගේම දහඩිය දමන තද අව්වේ වැඩ කිරීම, එළිමහන් ක්රීඩා වල නිරත වීම වගේ දේවල් දින කිහිපයකට නතර කරන්න සිද්ධ වෙනවා.
ලංකාවේ අයගේ සමේ වර්ගය අනුව පූර්ව සූදානම (Skin Prep for Sri Lankan Skin Types)
ලංකාවේ අපේ සම සාමාන්යයෙන් අයත් වෙන්නේ Fitzpatrick Skin Type III, IV හෝ V කියන වර්ග වලට. ඒ කියන්නේ අපේ සමේ මෙලනින් (melanin) ප්රමාණය වැඩියි. මෙලනින් වැඩි සමක් තියෙන අයට කෙමිකල් පීල් එකක් කරද්දී ඉතාමත් පරිස්සම් වෙන්න ඕනේ. මොකද නිසි සූදානමක් නැතුව කෙමිකල් පීල් එකක් කළොත්, සම තවත් කළු වෙන්න පුළුවන්. මේකට අපි කියන්නේ Post-Inflammatory Hyperpigmentation (PIH) කියලා. ඒ නිසා කෙමිකල් පීල් එකක් කරන්න සති දෙකකට කලින් ඉඳන් සම සූදානම් කරන්න ඕනේ. ඒ සඳහා පහත පියවරවල් අනුගමනය කරන්න ඕනේ:
- Tyrosinase Inhibitors භාවිතය: සමේ මෙලනින් නිපදවීම පාලනය කරන ක්රීම් වර්ග (උදාහරණයක් විදිහට Vitamin C, Kojic Acid, Azelaic Acid, Glycolic Acid හෝ Alpha Arbutin අඩංගု සේරම් හෝ ක්රීම්) සති දෙකක් පමණ කලින් ඉඳන් වෛද්ය උපදෙස් මත පාවිච්චි කරන්න ඕනේ. මේකෙන් සමේ තියෙන මෙලනින් සෛල අක්රිය කරලා, පීල් එකෙන් පස්සේ සම කළු වීම වළක්වනවා.
- සන්ස්ක්රීන් භාවිතය: දිනපතා SPF 30 හෝ ඊට වැඩි, Broad-spectrum සන්ස්ක්රීන් එකක් උදේ සහ දවල් කාලයේදී අනිවාර්යයෙන්ම ගාන්න ඕනේ. මේකෙන් සම හිරු එළියෙන් ආරක්ෂා කරලා පීල් එකට ඔරොත්තු දෙන මට්ටමට සකස් කරනවා.
- වෙනත් සත්කාර නතර කිරීම: කෙමිකල් පීල් එකක් කරන්න දින 3කටවත් පෙර මුහුණ වැක්ස් කිරීම (waxing), ත්රෙඩින් කිරීම (threading) හෝ මුහුණේ රෝම ඉවත් කරන ක්රීම් වර්ග පාවිච්චි කිරීම සම්පූර්ණයෙන්ම නතර කරන්න ඕනේ. මොකද මේවා නිසා සමේ සීරීම් ඇතිවෙලා තිබුනොත් කෙමිකල් පීල් එක ගෑවම සම තුවාල වෙන්න පුළුවන්.
- Retinol හෝ exfoliant නතර කිරීම: සම මතුපිට ගැලවී යන සේරම් වර්ග (Retinol, AHA, BHA) ප්රතිකාරයට දින 3-5කට පෙර නතර කළ යුතුයි. මේකෙන් සමේ සංවේදීතාවය සාමාන්ය මට්ටමක තබාගන්න පුළුවන් වෙනවා.
ප්රමිතියෙන් යුත් සායනයක් (Clinic Standards) හඳුනා ගන්නේ කොහොමද?
අද වෙනකොට ලංකාවේ ඕනෑම සැලූන් එකක, බියුටි පාර්ලර් එකක කෙමිකල් පීල් කරනවා කියලා බෝඩ් ගහලා තියෙනවා ඔයාලා දැකලා ඇති. හැබැයි යාළුවනේ, මේක සෙල්ලමක් නෙමෙයි. කෙමිකල් පීල් එකක් කියන්නේ සම්පූර්ණයෙන්ම වෛද්ය විද්යාත්මක ප්රතිකාරයක්. ඒ නිසා ප්රතිකාරය කරන ස්ථානයේ ප්රමිතිය ඉතාමත් ඉහළ මට්ටමක තියෙන්න ඕනේ. හොඳ ප්රමිතියක් තියෙන සායනයක පහත ලක්ෂණ තියෙන්න ඕනේ:
- පිරිසිදුකම සහ වන්ධ්යාකරණය (Hygiene & Sterilization): සායනය ඉතාමත් පිරිසිදු, විෂබීජහරණය කළ ස්ථානයක් විය යුතුයි. ප්රතිකාරයට ගන්නා උපකරණ මෙන්ම වෛද්යවරයාගේ අත් පිරිසිදුව තිබීම ආසාදන වළක්වා ගැනීමට අත්යවශ්යයි.
- භාවිතා කරන නිෂ්පාදන වල ප්රමිතිය: සැලූන් වල පාවිච්චි කරන බාල පීල් වර්ග නෙමෙයි, වෛද්ය සායන වලදී පාවිච්චි කරන්නේ ලියාපදිංචි, උසස් තත්ත්වයේ වෛද්ය මට්ටමේ නිෂ්පාදන (Medical-grade products). ඒවායේ pH අගය සහ අම්ල සාන්ද්රණය (concentration) නිවැරදිව සඳහන් කර තියෙනවා. බාල නිෂ්පාදන නිසා සම පිළිස්සී යාමේ අවදානම වැඩියි.
- හදිසි අවස්ථා කළමනාකරණය: කෙමිකල් පීල් එකක් අතරතුර සම පිළිස්සීමක් හෝ ආසාත්මිකතාවයක් (allergic reaction) ආවොත්, එය වහාම පාලනය කිරීමට අවශ්ය Neutralizer සහ ප්රථමාධාර ඖෂධ සායනය සතුව තිබිය යුතුයි. සැලූන් වල මෙවැනි හදිසි ප්රතිකාර පහසුකම් නැහැ.
- වාතාශ්රය සහ පරිසරය: කෙමිකල් පීල්ස් වල යම් සැර ගඳක් තියෙන්න පුළුවන් නිසා සායනය හොඳින් වාතාශ්රය ලැබෙන (well-ventilated) ස්ථානයක් වෙන්න ඕනේ.
සුදුසුම වෛද්යවරයා (Right Doctor) තෝරා ගන්නේ කොහොමද?
ඔබේ මුහුණ කියන්නේ ඔබට තියෙන වටිනාම දේ. ඒ නිසා කෙමිකල් පීල් එකක් කරන්න කලින් ඒක කරන්නේ කවුද කියලා හොයලා බලන එක ඔබේ වගකීමක්. රූපලාවන්ය ශිල්පියෙකුට වඩා වෛද්යවරයෙක් ලවා මේ ප්රතිකාරය කරගැනීම ඉතාමත් ආරක්ෂිතයි. වෛද්යවරයෙක් තෝරාගැනීමේදී මේ කරුණු බලන්න:
- ලියාපදිංචි වෛද්යවරයෙක් වීම: ප්රතිකාරය කරන්නේ ශ්රී ලංකා වෛද්ය සභාවේ (SLMC) ලියාපදිංචි වෛද්යවරයෙක්ද කියලා බලන්න. චර්ම රෝග විශේෂඥ වෛද්යවරයෙක් (Dermatologist) හෝ සෞන්දර්යාත්මක වෛද්ය විද්යාව පිළිබඳ විශේෂ පුහුණුවක් ලැබූ වෛද්යවරයෙක් (Aesthetic Physician) මගින් පමණක් මෙය කරවා ගන්න.
- පූර්ව උපදේශනය (Consultation): කෙළින්ම ගිහින් පීල් එකක් ගාන එක නෙමෙයි කරන්නේ. හොඳ වෛද්යවරයෙක් මුලින්ම ඔබේ සම පරීක්ෂා කරලා, ඔබේ සමේ ප්රශ්නය මොකක්ද (කුරුලෑද, ලප කැලැල්ද, රැලි වැටීම්ද) කියලා හඳුනාගෙන, ඔබේ සමේ Fitzpatrick Type එක අනුව ගැළපෙනම පීල් වර්ගය සහ සාන්ද්රණය තීරණය කරනවා.
- අතුරු ආබාධ පැහැදිලි කිරීම: දක්ෂ වෛද්යවරයෙක් ප්රතිකාරයෙන් පස්සේ සිදුවන සම ගැලවී යාම, රතු වීම සහ අනුගමනය කළ යුතු ආරක්ෂිත පියවරයන් පිළිබඳව රෝගියාව හොඳින් දැනුවත් කරනවා.
- ප්රතිකාර ඉතිහාසය සහ සමාලෝචන: අදාළ වෛද්යවරයා මීට පෙර කර ඇති ප්රතිකාර වල ප්රතිඵල (Before and After photos) සහ රෝගීන්ගේ අදහස් (reviews) සොයා බැලීම වැදගත්.
ලංකාවේ අය සඳහා බහුලවම භාවිතා වන කෙමිකල් පීල් වර්ග (Types of Chemical Peels)
අපේ සමේ ඇතිවන විවිධ ප්රශ්න වලට වෙනස් වෙනස් පීල් වර්ග තමයි පාවිච්චි කරන්නේ. ඒවා ප්රධාන කොටස් 3කට බෙදන්න පුළුවන්:
- මතුපිට පීල්ස් (Superficial Peels): මේවා ඉතාමත් මෘදුයි. සාමාන්යයෙන් Glycolic Acid (ග්ලයිකොලික් අම්ලය), Lactic Acid (ලැක්ටික් අම්ලය) හෝ Salicylic Acid (සැලිසිලික් අම්ලය) මීට යොදාගන්නවා. සමේ මතුපිට පැහැපත් කිරීමට, සුළු කැළැල් ඉවත් කිරීමට සහ සමේ තෙල් ගතිය පාලනය කිරීමට මේවා සුදුසුයි. සුවවීමේ කාලය (downtime) දින 1-2ක් වැනි කෙටි කාලයක් වන අතර, සම ලොකුවට ගැලවී යන්නේ නැහැ.
- මධ්යම පීල්ස් (Medium Peels): TCA (Trichloroacetic Acid) හෝ Jessner’s Peel වැනි දේවල් මීට යොදාගන්නවා. මේවා සමේ මැද ස්තරය දක්වා ක්රියා කරනවා. ගැඹුරු ලප කැලැල්, වයස්ගත ලප (age spots) සහ කුඩා රැලි ඉවත් කිරීමට මේවා යොදාගන්නවා. දින 5-7ක් පමණ සම ගැලවී යාම සිදුවෙනවා. අපේ වගේ තද සමක් තියෙන අයට මේවා කරද්දී වෛද්යවරුන් ඉතාමත් සැලකිලිමත් වෙනවා.
- ගැඹුරු පීල්ස් (Deep Peels): Phenol (ෆීනෝල්) වැනි ප්රබල අම්ල භාවිතා කරන අතර මේවා සමේ ගැඹුරුම ස්තර දක්වා ක්රියා කරනවා. ලංකාවේ අපේ තද සමට මේවා ගොඩක් වෙලාවට නිර්දේශ කරන්නේ නැහැ, මොකද කැළැල් ඇතිවීමේ හෝ සමේ වර්ණය සදහටම වෙනස් වීමේ (hypopigmentation) අවදානම වැඩි නිසා.
ලංකාව තුළ ප්රතිකාරයේ මිල සහ ලබාගත හැකි ස්ථාන (Cost and Availability in Sri Lanka)
දැනට ලංකාවේ කොළඹ (Colombo), මහනුවර (Kandy), ගාල්ල (Galle), කුරුණෑගල (Kurunegala) වගේ ප්රධාන නගර වල පිහිටි ප්රසිද්ධ සමේ රෝග සායන (Dermatology Clinics) සහ පිළිගත් සෞන්දර්ය සායන (Aesthetic Clinics) වල මේ ප්රතිකාරය ලබාගන්න පුළුවන්. රජයේ රෝහල් වල සාමාන්යයෙන් රූපලාවන්ය කටයුතු සඳහා කෙමිකල් පීල්ස් කරන්නේ නැති අතර, පුද්ගලික අංශයේ රෝහල් සහ විශේෂිත සායන වල මෙය බහුලවම තිබෙනවා.
මිල ගණන් ගැන කතා කළොත්, එය ඔබ තෝරාගන්නා සායනය, වෛද්යවරයා සහ පාවිච්චි කරන පීල් වර්ගය අනුව වෙනස් වෙනවා.
සාමාන්යයෙන් ලංකාවේ මෘදු කෙමිකල් පීල් එකක් (Superficial Peel) සඳහා රුපියල් 5,000 සිට 10,000 දක්වා මුදලක් එක් සැසියකට (session) වැයවෙනවා.
මධ්යම මට්ටමේ පීල් එකක් (Medium Peel) සඳහා රුපියල් 12,000 සිට 25,000 දක්වා හෝ ඊට වැඩි මුදලක් වැයවෙන්න පුළුවන්.
සාමාන්යයෙන් සාර්ථක ප්රතිඵලයක් ලබාගැනීමට වාර 4ක් හෝ 6ක් ප්රතිකාරය ලබාගත යුතු නිසා සම්පූර්ණ ප්රතිකාර මාලාව සඳහා යන වියදම පිළිබඳව වෛද්යවරයාගෙන් කල්තියා විමසා දැනගන්න. ලාභයට තියෙන සැලූන් ප්රතිකාර වලට වඩා වෛද්ය සායනයකින් කරගන්න එක ඔබේ මුහුණේ ආරක්ෂාවට ඉතාමත් වැදගත්.
ප්රතිකාරයෙන් පසු අනිවාර්යයෙන්ම පිළිපැදිය යුතු කරුණු (Post-Peel Care Rules)
කෙමිකල් පීල් එකකින් 50%ක ප්රතිඵල සායනයෙන් ලැබෙද්දී ඉතිරි 50%ක්ම රඳා පවතින්නේ ඔබ නිවසේදී සම ආරක්ෂා කරගන්නා ආකාරය මතයි. වෛද්යවරයා පීල් එක කරලා දුන්නට පස්සේ ගෙදර ඇවිත් මේ නීති ටික අකුරටම පිළිපදින්න ඕනේ:
- සම කඩන්න එපා: පීල් එකෙන් පස්සේ සම ගැලවී යනකොට (peeling process) කිසිම වෙලාවක අතින් සම ගලවන්න එපා. එයින් සම තුවාල වෙලා කලු කැළැල් ඇතිවෙන්න පුළුවන්. ඉබේම ගැලවී යාමට ඉඩ හරින්න. මේක තමයි හැමෝම කරන ලොකුම වැරැද්ද.
- හොඳින් තෙතමනය (Moisturize) කරන්න: වෛද්යවරයා නිර්දේශ කළ, සුවඳකාරක නොමැති (fragrance-free) මෘදු මොයිස්චරයිසර් එකක් දිනකට කිහිප වතාවක් ගල්වන්න. සම වියළෙන්න දෙන්න එපා. මොයිස්චරයිසර් එක මගින් සම ඉක්මනින් සුව වීමට උදව් වෙනවා.
- හිරු එළියෙන් 100%ක් ආරක්ෂා වෙන්න: දිනපතා අව්වට යන්න කලින් විනාඩි 20කට පෙර සන්ස්ක්රීන් ගල්වන්න. සෑම පැය 2කට හෝ 3කට වරක් නැවත ගල්වන්න (reapply). එළියට යද්දී කුඩයක් හෝ තොප්පියක් පාවිච්චි කරන්න. ලංකාවේ තද අව්ව නිසා සන්ස්ක්රීන් එකක් නැතුව එළියට යාමෙන් සම සම්පූර්ණයෙන්ම කලු විය හැක.
- මේකප් (Makeup) සහ රසායන ද්රව්ය මඟහරින්න: ප්රතිකාරයෙන් පසු අවම වශයෙන් දින 3-5ක් යනතුරු කිසිදු මේකප් වර්ගයක්, සුවඳ විලවුන් වර්ගයක් හෝ රෙටිනෝල් වැනි සැර සේරම් වර්ග පාවිච්චි කරන්න එපා. මුහුණ සේදීමට ඉතාමත් මෘදු ක්ලෙන්සර් (gentle cleanser) එකක් පමණක් පාවිච්චි කරන්න. රළු ලෙස මුහුණ පිස දැමීමෙන් වළකින්න.
- දහඩිය දැමීම පාලනය කරන්න: දැඩි ව්යායාම කිරීම, වාෂ්ප ඇල්ලීම (steam) සහ උණුසුම් ජලයෙන් ස්නානය කිරීම දින 3ක් පමණ යනතුරු නතර කරන්න.
අවසාන වශයෙන්
කෙමිකල් පීල්ස් (Chemical Peels) කියන්නේ නිවැරදි වෛද්ය උපදෙස් මත, ප්රමිතියෙන් යුතු තැනකින් කරගත්තොත් ඉතාමත් පුදුමාකාර ප්රතිඵල ලබාදෙන ප්රතිකාරයක්. විශේෂයෙන්ම ලංකාව වගේ රටක ජීවත්වන අපිට අපේ දේශගුණයට සහ සමේ ස්වභාවයට ගැළපෙන විදිහට මේ ප්රතිකාරය කරගැනීම ඉතාමත් වැදගත්. රූපලාවන්යාගාර වල තියෙන ලාභදායී ප්රමිතියෙන් තොර ප්රතිකාර වලට රැවටිලා ඔබේ මුහුණ විනාශ කරගන්න එපා. සුදුසුකම් ලත් චර්ම රෝග වෛද්යවරයෙක් හමුවෙලා ඔබේ සමේ ස්වභාවයට ගැළපෙනම ප්රතිකාරය තෝරාගන්න. මේ ලිපියෙන් ඔබට කෙමිකල් පීල් ප්රතිකාරය ගැන ලංකාවේ තත්ත්වයත් එක්ක හොඳ අවබෝධයක් ලැබෙන්න ඇති කියලා මම හිතනවා. තවත් මෙවැනි වැදගත් ලිපියකින් නැවත හමුවෙමු! ස්තූතියි.