ආයුබෝවන්, මම අද කතා කරන්න යන්නේ ගොඩක් දෙනෙක් නිතරම අහන, ඒ වගේම ගොඩක් දෙනෙක්ට ප්රයෝජනවත් වෙන මාතෘකාවක් ගැන. ඒ තමයි Chemical Peels.
ඔබ සමේ පැහැපත් බව වැඩි කරගන්න, කුරුලෑ ලප කැලැල් මකා ගන්න, එහෙමත් නැත්නම් සමේ තියෙන වයසට යාමේ ලක්ෂණ අඩු කරගන්න විවිධ ප්රතිකාර ක්රම ගැන හොයලා බලනවා ඇති. මේ අතරින් ඉතාමත් ජනප්රිය සහ සාර්ථක ප්රතිකාරයක් විදිහට Chemical Peels හඳුන්වන්න පුළුවන්. හැබැයි මේ ප්රතිකාරය කරන්න කලින්, ඔබ අනිවාර්යයෙන්ම දැනගෙන ඉන්න ඕනෙ වැදගත් කරුණු කිහිපයක් තියෙනවා. මොකද හරි අවබෝධයක් නැතුව මේ වගේ ප්රතිකාර වලට යොමු වෙන එකෙන් ඔබට අවශ්ය කරන සාර්ථක ප්රතිඵල නොලැබෙන්න පුළුවන් වගේම, සමට හානි වෙන්නත් ඉඩ තියෙනවා. ඒ නිසා වෛද්යවරයෙක් විදිහට අද මම බලාපොරොත්තු වෙනවා, Chemical Peels ප්රතිකාරයකට යන්න කලින් ඔබ අනිවාර්යයෙන්ම දැනගත යුතු දේවල් 5ක් ගැන ඉතාමත් සරලව පැහැදිලි කරලා දෙන්න.
පළවෙනි කාරණාව: Chemical Peel එකක් කියන්නේ මොකක්ද කියලා හරිහැටි තේරුම් ගැනීම
ගොඩක් දෙනෙක් හිතාගෙන ඉන්නේ Chemical Peel එකක් කියන්නේ සම මතුපිට තියෙන හම සම්පූර්ණයෙන්ම ගලවලා දාන, ගොඩක් වේදනාකාරී භයානක දෙයක් කියලා. හැබැයි ඇත්තටම ඒක එහෙම නෙවෙයි. Chemical Peel එකක් කියන්නේ විද්යාත්මකව නිපදවපු, අපේ සමට හිතකර රසායනික ද්රාවණයක් භාවිතයෙන් සම මතුපිට තියෙන මැරුණු සමේ සෛල ඉවත් කරලා, අලුත්, නිරෝගී සමක් මතු වෙන්න උදව් කරන වෛද්ය ප්රතිකාරයක්.
අපේ සම ස්වභාවයෙන්ම දින 28කට සැරයක් අලුත් වෙනවා. ඒ කියන්නේ පරණ සෛල මැරිලා ගිහිල්ලා අලුත් සෛල හැදෙනවා. හැබැයි අපි වයසට යද්දි, අව්වට පිච්චෙද්දි, එහෙමත් නැත්නම් වෙනත් හේතු නිසා මේ ස්වභාවික ක්රියාවලිය අඩාල වෙනවා. එතකොට මැරුණු සෛල සම මතුපිට එකතු වෙලා සම අවපැහැ ගැන්වෙනවා, කුරුලෑ ඇතිවෙනවා, සමේ රැලි වැටෙනවා. Chemical Peel එකකින් කරන්නේ මේ එකතු වෙලා තියෙන මැරුණු සෛල තට්ටුව ඉතාමත් ආරක්ෂිතව දියකරලා හරින එකයි.
මේ සඳහා භාවිතා කරන විවිධ රසායනික ද්රාවණ තියෙනවා. උදාහරණයක් විදිහට Glycolic Acid, Salicylic Acid, Lactic Acid, Mandelic Acid වගේ දේවල් දක්වන්න පුළුවන්. මේවා හදන්නේ බොහෝ දුරට පළතුරු වලින්, කිරි වලින් එහෙමත් නැත්නම් වෙනත් ස්වභාවික දේවල් වලින්. ඒ නිසා “Chemical” කියන වචනය ඇහුන ගමන් බය වෙන්න එපා. මේවා නිසි ප්රමිතියකට වෛද්යවරයෙක් විසින් භාවිතා කරද්දී කිසිම හානියක් වෙන්නේ නැහැ. මේ ද්රාවණ මගින් සමේ යට තියෙන කොලජන් (Collagen) කියන ප්රෝටීනය නිෂ්පාදනය වීමත් උත්තේජනය කරන නිසා, සමේ තරුණ බව රැකගන්නත් මේක ගොඩක් උදව් වෙනවා.
දෙවැනි කාරණාව: හැමෝගෙම සමට එකම Peel එක ගැලපෙන්නේ නැහැ කියන එක
මේක ගොඩක්ම වැදගත් කාරණාවක්. ගොඩක් අය යාලුවෙක් කරපු නිසා හරි, අන්තර්ජාලයෙන් දැකපු නිසා හරි ඇවිල්ලා අහනවා “ඩොක්ටර්, මටත් අර Peel එක කරන්න පුළුවන්ද?” කියලා. හැබැයි මම නිතරම කියන දෙයක් තමයි, එක්කෙනෙකුට ගැලපෙන දේ අනිත් කෙනාට ගැලපෙන්නේ නැහැ කියන එක. ඒකට හේතුව අපේ සමේ ස්වභාවය, සමේ පාට, සහ අපිට තියෙන ප්රශ්නය එක්කෙනාගෙන් එක්කෙනාට වෙනස් වීමයි.
Chemical Peels ප්රධාන වශයෙන් වර්ග තුනකට බෙදන්න පුළුවන්. ඒ තමයි Superficial Peels (මතුපිටින් කරන), Medium Peels (මධ්යම ප්රමාණයේ), සහ Deep Peels (ගැඹුරටම කරන).
- Superficial Peels: මේවා ගොඩක් වෙලාවට කරන්නේ සම මතුපිට තියෙන පොඩි පොඩි ප්රශ්න වලට. ඒ කියන්නේ සමේ දීප්තිය වැඩි කරගන්න, පොඩි කුරුලෑ අඩු කරගන්න, සමේ තෙල් ගතිය පාලනය කරගන්න වගේ දේවල් වලට. මේවා කළාට පස්සේ එදිනෙදා වැඩ කටයුතු වලට යන්න කිසිම බාධාවක් නැහැ. ගොඩක් අය “Lunchtime Peels” කියලත් මේවට කියනවා.
- Medium Peels: මේවා ටිකක් ගැඹුරට යනවා. කුරුලෑ කැලැල්, අව්වට පිච්චiලා ඇතිවුණු ලප (Sunspots), සහ සමේ තියෙන පොඩි රැලි වැටීම් වලට මේවා ගැලපෙනවා. මේ ප්රතිකාරයෙන් පස්සේ දවස් කිහිපයක් යනකන් සම ගැලවී යාමක් දකින්න පුළුවන්.
- Deep Peels: මේවා කරන්නේ ඉතාමත් ගැඹුරු කැලැල් සහ ලොකු රැලි වැටීම් වලට. ශ්රී ලංකාවේ අපේ හමේ පාටත් එක්ක (දුඹුරු පැහැති සම) මේ Deep Peels කරන්නේ ඉතාමත් කලාතුරකින් සහ විශේෂ අවස්ථා වලදී පමණයි. මොකද අපේ සමේ කළු පාට හදන මෙලනින් (Melanin) වැඩි නිසා, ගැඹුරු peels කළාම සමේ පාට වෙනස් වෙන්න තියෙන අවදානම වැඩියි.
ඒ නිසා ඔබ අනිවාර්යයෙන්ම සුදුසුකම් ලත් වෛද්යවරයෙක් හමුවෙලා, ඔබේ සම පරීක්ෂා කරලා බලලා, ඔබේ ප්රශ්නයට ගැලපෙනම Peel එක මොකක්ද කියලා තීරණය කරන්න ඕනේ. Salicylic Acid ගැලපෙන්නේ කුරුලෑ තියෙන අයට, Glycolic Acid ගැලපෙන්නේ සම පැහැපත් කරගන්න ඕන අයට, Lactic Acid ගැලපෙන්නේ සංවේදී (Sensitive) සමක් තියෙන අයට. මේ දේවල් තීරණය කරන්න පුළුවන් වෛද්යවරයෙකුට පමණයි.
තුන්වැනි කාරණාව: ප්රතිකාරයට පෙර සහ පසු ඔබ අනිවාර්යයෙන්ම පිළිපැදිය යුතු උපදෙස්
Chemical Peel එකක සාර්ථකත්වය රඳා පවතින්නේ ප්රතිකාරය කරන වෙලාවට විතරක් නෙවෙයි. ඊට කලින් සහ ඊට පස්සේ ඔබ කොහොමද සම බලාගන්නේ කියන එක මත තමයි ප්රතිඵලය 100%ක්ම රඳා පවතින්නේ.
ප්රතිකාරයට පෙර: ඔබ Chemical Peel එකක් කරන්න බලාපොරොත්තු වෙනවා නම්, අවම වශයෙන් සති දෙකකට කලින්වත් සූදානම් වෙන්න ඕනේ. ඒ කාලය ඇතුළත සමට හානි වෙන දේවල් කිරීමෙන් වළකින්න ඕනේ. උදාහරණයක් විදිහට දැඩි හිරු එළියට නිරාවරණය වීම, සමේ රෝම ඉවත් කිරීම (Waxing, Threading), සහ Retinoids අඩංගු ක්රීම් වර්ග (Retinol, Tretinoin) ආලේප කිරීම නතර කරන්න ඕනේ. මොකද මේවායින් සම සංවේදී වෙනවා. ඒ වගේම වෛද්යවරයා විසින් ඔබට විශේෂ ක්රීම් වර්ග කිහිපයක් භාවිතා කරන්න උපදෙස් දෙන්න පුළුවන් සම සූදානම් කරන්න. (Priming the skin).
ප්රතිකාරයෙන් පසු: මේක තමයි වඩාත්ම වැදගත් අදියර. Peel එකකින් පස්සේ ඔබේ සම අලුත් වෙලා, ගොඩක් ළපටි තත්වයක තමයි තියෙන්නේ. හරියට කුඩා දරුවෙකුගේ සමක් වගේ. ඒ නිසා:
- Sunscreen භාවිතය අනිවාර්යයි: ප්රතිකාරයෙන් පස්සේ දවස් කිහිපයක් යනකන් ඉර එළියට යද්දී අනිවාර්යයෙන්ම SPF 30 ට වැඩි Sunscreen එකක් ගාන්නම ඕනේ. නැත්නම් සම ඉක්මනින් අවපැහැ ගැන්වෙන්න පුළුවන් (Post Inflammatory Hyperpigmentation). කුඩයක්, තොප්පියක් පාවිච්චි කරන එකත් ගොඩක් හොඳයි.
- සම හූරන්න එපා: සමහර Peels කළාට පස්සේ දවස් දෙක තුනකින් සම ගැලවෙන්න පටන් ගන්නවා. මේක දකිද්දි ගොඩක් අයට හිතෙනවා ඒක අතින් ඇදලා ගලවන්න. කරුණාකරලා ඒක කවදාවත් කරන්න එපා. එහෙම කළොත් ලොකු කැලැල් ඇතිවෙන්න පුළුවන්. සම ඉබේම හැලිලා යන්න දෙන්න.
- තෙතමනය රැකගන්න: සම ගොඩක් වියලි වෙන්න පුළුවන් නිසා, හොඳ Moisturizer එකක් නිතරම භාවිතා කරන්න. සුවඳ කාරක නැති (Fragrance-free), මෘදු Moisturizer එකක් තෝරාගන්න.
- දැඩි ව්යායාම සහ සෝනා (Sauna) වලින් වළකින්න: දාඩිය දානකොට සමේ දැවිල්ලක් එන්න පුළුවන් නිසා පළමු දවස් කිහිපය ඇතුළත දැඩි ව්යායාම කිරීමෙන් වළකින්න.
හතරවෙනි කාරණාව: එකවරකින් මැජික් ප්රතිඵල බලාපොරොත්තු වෙන්න එපා
ගොඩක් රෝගීන් හිතනවා එක Chemical Peel එකක් කළාම ජීවිතේටම කුරුලෑ එන්නේ නැහැ, ලප කැලැල් ඔක්කොම සම්පූර්ණයෙන්ම මැකිලා යනවා කියලා. හැබැයි වෛද්ය විද්යාවේ එහෙම මැජික් නැහැ. Chemical Peel එකක් කියන්නේ ක්රමානුකූලව (Gradually) සමේ තත්වය දියුණු කරන ප්රතිකාරයක්.
ඔබේ ප්රශ්නයේ ස්වභාවය අනුව, ඔබට Peels කිහිපයක් කරන්න සිද්ධ වෙන්න පුළුවන්. සාමාන්යයෙන් සති 2කට හෝ 4කට සැරයක් වගේ (Series of sessions) Peels 3ක් හෝ 6ක් අතර ප්රමාණයක් කළාම තමයි ඔබට අවශ්ය කරන උපරිම ප්රතිඵලය ලබාගන්න පුළුවන් වෙන්නේ.
ඒ වගේම, ප්රතිකාරය කරපු ගමන්ම අලුත් සමක් මතු වෙන්නේ නැහැ. පළමු දවස් කිහිපය ඇතුළත සම ටිකක් රතු වෙන්න පුළුවන්, වියලි වෙන්න පුළුවන්, ඊට පස්සේ සම ගැලවෙන්න පටන් ගන්නවා. මේ සම්පූර්ණ ක්රියාවලියට සතියක් විතර යන්න පුළුවන්. නියම දීප්තිමත්, ලස්සන සමක් මතු වෙන්නේ ඊට පස්සේ. ඒ නිසා ඉවසීම කියන දේ මේ ප්රතිකාරයේදී ගොඩක් වැදගත්. ඔබ කලබල වෙලා දවස් දෙකෙන් ප්රතිඵල හොයන්න ගියොත් මානසිකව පීඩාවට පත් වෙන්න පුළුවන්. වෛද්යවරයා එක්ක කතා කරලා, යථාර්ථවාදී බලාපොරොත්තු (Realistic expectations) තියාගන්න එක තමයි වඩාත්ම සුදුසු.
පස්වෙනි කාරණාව: සුදුසුකම් ලත්, පළපුරුදු වෛද්යවරයෙක් ලවා පමණක් ප්රතිකාරය කරගන්න
අද කාලේ සැලෝන් වල, ස්පා වල පවා Chemical Peels කරනවා කියලා අපිට අහන්න දකින්න ලැබෙනවා. මේක ඉතාමත් භයානක තත්වයක්. මම මුලින්ම කිව්වා වගේ, Chemical Peel එකකදී අපි භාවිතා කරන්නේ රසායනික අම්ල වර්ග (Acids). මේවා නිසි සාන්ද්රණයකින් (Concentration), නිසි වෙලාවක් (Time duration) සම මතුපිට තියන්න ඕනේ. ඒ වගේම ඒක අක්රිය කරන්න (Neutralize) ඕනේ නිවැරදි වෙලාවටයි.
මේ දේවල් හරියටම දන්නේ වෛද්යවරයෙක් පමණයි. ඔබේ සමේ තත්වය, ඔබට තියෙන වෙනත් ලෙඩ රෝග, ඔබ බොන බෙහෙත් වර්ග මේ හැමදෙයක්ම ගැන අවබෝධයක් වෛද්යවරයාට තියෙනවා. සැලෝන් එකකින් හරි පළපුරුද්දක් නැති කෙනෙක්ගෙන් හරි මේක කරගන්න ගිහින් සම සම්පූර්ණයෙන්ම පිච්චිලා, ජීවිත කාලෙටම මකාගන්න බැරි කැලැල් හදාගෙන එන රෝගීන් අපි කොතෙකුත් දැකලා තියෙනවා. Chemical Burns කියන්නේ ඉතාමත් දරුණු තත්වයක්.
ඒ නිසා, අඩු මුදලකට කරනවා කියලා කොහේ හරි තැනකට යන්න කලින් දෙපාරක් හිතන්න. ඔබේ මුහුණ කියන්නේ ඔබේ පෞරුෂත්වයේ කැඩපත. ඒකත් එක්ක සෙල්ලම් කරන්න එපා. අනිවාර්යයෙන්ම MBBS සුදුසුකම් ලත්, සෞන්දර්ය වෛද්ය විද්යාව (Aesthetic Medicine) හෝ චර්ම රෝග පිළිබඳ (Dermatology) විශේෂ පුහුණුවක් තියෙන වෛද්යවරයෙක් ලවා පමණක් මේ ප්රතිකාරය කරගන්න. වෛද්යවරයා විසින් භාවිතා කරන ඖෂධ වල ප්රමිතිය ගැන සහතික වෙන්න පුළුවන් වෙන්නේ එතකොටයි.
අවසාන වශයෙන් කියන්න තියෙන්නේ, Chemical Peels කියන්නේ නිවැරදිව කළොත් ඉතාමත් ආරක්ෂිත, ඒ වගේම ඉතාමත් සාර්ථක ප්රතිඵල ගෙන දෙන ප්රතිකාරයක්. විශේෂයෙන්ම කුරුලෑ වදෙන් මිදෙන්න, මුහුණේ තියෙන අඳුරු ලප (Pigmentation) අඩු කරගන්න සහ වයසට යාමේ ලක්ෂණ පමා කරගන්න මේක ගොඩක් උදව් වෙනවා. හැබැයි ඒ ප්රතිඵලය ලබාගන්න නම්, මම අද කතා කරපු මේ කරුණු 5 ගැන ඔබ අනිවාර්යයෙන්ම සැලකිලිමත් වෙන්න ඕනේ.
ඔබටත් සමේ යම්කිසි ගැටළුවක් තියෙනවා නම්, අන්තර්ජාලයෙන් බෙහෙත් හොයන්නේ නැතුව, මිත්යා මත වලට රැවටෙන්නේ නැතුව, සුදුසුකම් ලත් වෛද්යවරයෙක් හමුවෙලා උපදෙස් ලබාගන්න. ඔබේ සමට ගැලපෙනම ප්රතිකාරය කුමක්ද කියලා තීරණය කරලා, ඉතාමත් ලස්සන, නිරෝගී සමක් ලබාගන්න ඔබට පුළුවන් වෙයි. නිරෝගීමත් දවසක් ප්රාර්ථනා කරනවා!