Smoker’s Lines (Upper Lip Wrinkles) කියන්නේ මොනවාද?
ආයුබෝවන්! අද අපි කතා කරන්න යන්නේ ගොඩක් දෙනෙක්ට තියෙන, හැබැයි ගොඩක් අය කතා කරන්න අකමැති ප්රශ්නයක් ගැන. ඒ තමයි අපේ තොල් වටා, විශේෂයෙන්ම උඩු තොලට උඩින් ඇතිවන සිහින් රැලි (Vertical lip lines). මේවාට වෛද්ය විද්යාවේදී සහ රූපලාවන්ය ක්ෂේත්රයේදී ‘Smoker’s Lines’ එහෙමත් නැත්නම් ‘Perioral rhytides’ කියලා කියනවා.
ගොඩක් වෙලාවට වයසට යද්දී මේ රැලි ඇතිවෙනවා කියලා අපි හිතුවත්, තරුණ වයසේදී වුනත් මේ තත්ත්වය ඇතිවෙන්න පුළුවන්. මේ නිසා මුහුණේ තරුණ පෙනුම අඩුවෙලා, වයසක පෙනුමක් එක්ක වෙහෙසකර බවක් පේන්න ගන්නවා. තොල් කියන්නේ අපේ මුහුණේ තියෙන ආකර්ෂණීයම අංගයක්. ඉතින් තොල් වටා මේ වගේ රැලි ඇතිවුණාම ඒක අපේ ආත්ම විශ්වාසයටත් ලොකු බලපෑමක් කරනවා.
මේ Smoker’s Lines ඇතිවෙන්න ප්රධාන හේතු මොනවාද?
මේ රැලි ඇතිවෙන්න ප්රධාන හේතු කිහිපයක්ම තියෙනවා. අපි ඒ ගැන විස්තරාත්මකව බලමු:
- වයසට යාම (Aging process): වයසට යනකොට අපේ සමේ තියෙන Collagen සහ Elastin කියන ප්රෝටීන වල නිෂ්පාදනය අඩුවෙනවා. මේවා තමයි සමේ ඇදෙන සුළු බව සහ තද බව රඳවා ගන්නේ. මේවා අඩුවුණාම සම රැලි වැටෙන්න පටන් ගන්නවා.
- දුම්පානය (Smoking): මේ රැලි වලට Smoker’s Lines කියලා කියන්න ප්රධානම හේතුව මේකයි. දුම්පානය කරද්දී නිතරම තොල් උල් කරන නිසා (pursing the lips) මාංශ පේශී නිතරම සංකෝචනය වෙනවා. ඒ වගේම දුම්වැටි වල තියෙන රසායනික ද්රව්ය නිසා සමේ Collagen විනාශ වෙනවා. මේ දේවල් දෙකම එකතු වුණාම ඉතා ඉක්මනින් මේ රැලි ඇතිවෙනවා.
- හිරු එළියට නිරාවරණය වීම (Sun damage): නිතරම අව්වේ ගැවසීම නිසා හිරු කිරණ වල තියෙන UV කිරණ මගින් සමේ සෛල වලට හානි සිදුවෙනවා. මේකත් සම ඉක්මනින් වයසට යන්න සහ රැලි වැටෙන්න ප්රධාන හේතුවක්.
- ස්ට්රෝ (Straws) භාවිතා කිරීම: ඔබ නිතරම බීම වර්ග බොන්න ස්ට්රෝ භාවිතා කරන කෙනෙක් නම්, අර දුම්පානය කරනවා වගේම නිතරම තොල් උල් කරන්න සිදුවෙනවා. මේකත් කාලයක් තිස්සේ කරද්දී උඩු තොලට උඩින් රැලි ඇතිවෙන්න හේතුවක් වෙනවා.
- ජානමය බලපෑම (Genetics): සමහර අයට පවුලෙන් එන ජානමය ලක්ෂණ නිසාත් මේ තත්ත්වය ඉක්මනින් ඇතිවෙන්න පුළුවන්.
- මුහුණේ ඉරියව් (Facial expressions): කතා කරද්දී, හිනාවෙද්දී නිතරම මුහුණේ මාංශ පේශී භාවිතා කරන ආකාරය අනුවත් මේ රැලි ඇතිවෙන වේගය වෙනස් වෙන්න පුළුවන්.
Smoker’s Lines සඳහා තියෙන සාර්ථකම ප්රතිකාර මොනවාද?
ඉස්සර වගේ නෙවෙයි, දැන් Aesthetic Medicine (රූපලාවන්ය වෛද්ය විද්යාව) ගොඩක් දියුණුයි. සැත්කම් වලින් තොරව, ඉතා කෙටි කාලයකින් මේ ප්රශ්නයට සාර්ථක සහ ආරක්ෂිත විසඳුම් ලබාගන්න පුළුවන්. ප්රධාන වශයෙන්ම Dermal Fillers සහ Botox භාවිතා කරලා මේ රැලි සම්පූර්ණයෙන්ම වගේ නැති කරලා දාන්න පුළුවන්.
1. Dermal Fillers (ඩර්මල් ෆිලර්ස්) භාවිතය
Dermal Fillers කියන්නේ අපේ සමේ ස්වභාවිකවම තියෙන Hyaluronic Acid කියන සංඝටකය අඩංගු ජෙල් වගේ ද්රව්යයක්. මේ ප්රතිකාරයේදී වෙන්නේ ඉතා කුඩා ඉඳිකටුවක් මගින් මේ ෆිලර්ස් ඒ රැලි ඇතිවෙලා තියෙන තැන් වලට විදීමයි.
- ක්රියාකාරීත්වය: ෆිලර්ස් මගින් සමට අවශ්ය පරිමාව (volume) ලබා දෙනවා. ඒ වගේම ඇතුලතින් සම ඉහළට ඔසවා තබන නිසා රැලි මැකී යනවා. Hyaluronic Acid මගින් සමට හොඳ තෙතමනයක් (hydration) ලබා දෙන නිසා සමේ නැවුම් බවකුත් ඇතිවෙනවා.
- ප්රතිඵල: ප්රතිකාරය කරපු ගමන්ම ඔබට වෙනස බලාගන්න පුළුවන්. මාස 6 ඉඳන් අවුරුද්දක් විතර යනකම් මේ ප්රතිඵලය පවතිනවා.
- ආරක්ෂාව: මේවා අපේ ශරීරයේ තියෙන ද්රව්යයක්ම නිසා අතුරු ආබාධ ඇතිවීමේ අවදානම ඉතාම අඩුයි.
2. Botox (බොටොක්ස්) ප්රතිකාරය
Botox කියන්නේ මාංශ පේශී ලිහිල් කරන ඖෂධයක් (Neuromodulator). Smoker’s Lines වලට ප්රතිකාර කරද්දී ඉතා කුඩා ප්රමාණයක් (micro-doses) තමයි තොල් වටා තියෙන මාංශ පේශී වලට ලබා දෙන්නේ.
- ක්රියාකාරීත්වය: මේ මගින් තොල් වටා තියෙන මාංශ පේශී වල අධික සංකෝචනය වීම පාලනය කරනවා. ඒ නිසා තොල් උල් කරන වෙලාවට සම රැලි වැටෙන එක අඩුවෙනවා. දැනට තියෙන රැලි මැකී යනවා වගේම, අලුතින් රැලි ඇතිවීමත් මේ මගින් පාලනය කරනවා.
- ප්රතිඵල: ප්රතිකාරය කරලා දවස් කිහිපයකින් ප්රතිඵල පේන්න පටන් ගන්නවා. මේක මාස 3-4 ක් වගේ කාලයක් පවතිනවා.
හොඳම ප්රතිඵල ලබාගන්න මේ දෙකම එකට භාවිතා කිරීම (Combination Therapy)
ගොඩක් වෙලාවට Aesthetic වෛද්යවරු මේ ප්රතිකාර දෙකම එකට කරන්න නිර්දේශ කරනවා. මොකද එතකොට ලැබෙන ප්රතිඵලය ඉතාම ස්වභාවිකයි වගේම ගොඩක් කල් පවතිනවා. Botox මගින් මාංශ පේශී වල චලනය පාලනය කරලා අලුතින් රැලි ඇතිවීම නවත්වනවා. ඒ අතරම Dermal Fillers මගින් දැනටමත් හැදිලා තියෙන ගැඹුරු රැලි පුරවලා සම සුමට කරනවා. මේ එකතුව නිසා තොල් වලට සහ මුහුණට ඉතාම තරුණ, නැවුම් පෙනුමක් ලබාගන්න පුළුවන්.
ප්රතිකාරයට පසුව ඔබ දැනගත යුතු දේවල්
මේ ප්රතිකාර වලින් පස්සේ ලොකු විවේකයක් (downtime) අවශ්ය වෙන්නේ නැහැ. සාමාන්ය විදිහට ඔබේ වැඩකටයුතු කරගෙන යන්න පුළුවන්. හැබැයි මේ දේවල් ගැන සැලකිලිමත් වීම වැදගත්:
- ප්රතිකාර කළ ස්ථානය ස්පර්ශ කිරීමෙන් හෝ සම්බාහනය කිරීමෙන් වළකින්න.
- පළමු දින කිහිපය තුල අධික උණුසුම ඇති ස්ථාන වල (Sauna, Steam rooms) ගැවසීමෙන් වළකින්න.
- හොඳින් ජලය පානය জ্ঞනය කරන්න.
- හිරු එළියට නිරාවරණය වෙද්දී අනිවාර්යයෙන්ම හොඳ Sunscreen එකක් භාවිතා කරන්න.
නිවැරදි වෛද්යවරයෙකු තෝරාගැනීමේ වැදගත්කම
මුහුණේ, විශේෂයෙන්ම තොල් වටා කරන ප්රතිකාර ඉතාම සියුම්ව කළ යුතුයි. ඒ නිසා අනිවාර්යයෙන්ම මේ පිළිබඳව පළපුරුද්දක් සහ සුදුසුකම් තියෙන Aesthetic Physician කෙනෙක් ලවා මේ ප්රතිකාරය කරගන්න එක ඉතාම වැදගත්. වෛද්යවරයා විසින් ඔබේ මුහුණේ හැඩය, සමේ ස්වභාවය සහ රැලි වල ගැඹුර පරීක්ෂා කරලා තමයි ඔබට ගැළපෙනම ප්රතිකාරය සහ මාත්රාව තීරණය කරන්නේ.
සාරාංශය
Smoker’s Lines හෙවත් තොල් වටා ඇතිවන රැලි නිසා ඔබේ මුහුණේ තරුණ පෙනුම අඩුවෙලා තියෙනවා නම්, ඒ ගැන තවත් වද වෙන්න අවශ්ය නැහැ. Dermal Fillers සහ Botox වගේ නවීන වෛද්ය ප්රතිකාර හරහා ඉතාම ආරක්ෂිතව සහ ඉක්මනින් මේ ප්රශ්නයට විසඳුම් ලබාගන්න ඔබට පුළුවන්. අදම ඔබේ Aesthetic වෛද්යවරයා හමුවෙලා මේ ගැන උපදෙස් ලබාගන්න.